CAR-T (कायमेरिक अँटिजेन रिसेप्टर टी-सेल) म्हणजे काय?
सर्वप्रथम, आपण मानवी रोगप्रतिकार प्रणालीवर एक नजर टाकूया.
रोगप्रतिकार प्रणाली ही पेशी, ऊती आणि अवयवांच्या जाळ्याने बनलेली असते, जे एकत्रितपणे कार्य करतात.शरीराचे संरक्षण करतात. यामध्ये सहभागी असलेल्या महत्त्वाच्या पेशींपैकी एक म्हणजे पांढऱ्या रक्त पेशी, ज्यांना ल्युकोसाइट्स असेही म्हणतात.जे दोन मूलभूत प्रकारांमध्ये येतात, जे एकत्र येऊन रोग निर्माण करणाऱ्या जीवजंतूंना शोधून नष्ट करतात किंवापदार्थ.
श्वेतपेशींचे दोन मूलभूत प्रकार आहेत:
फॅगोसाइट्स, म्हणजेच शरीरात प्रवेश करणाऱ्या जीवांना चावून खाणाऱ्या पेशी.
लिम्फोसाइट्स, या अशा पेशी आहेत ज्या शरीराला पूर्वीच्या आक्रमकांना लक्षात ठेवण्यास आणि ओळखण्यास मदत करतात.शरीर त्यांना नष्ट करते.
विविध प्रकारच्या पेशींना फॅगोसाइट्स मानले जाते. न्यूट्रोफिल हा त्यातील सर्वात सामान्य प्रकार आहे.जे प्रामुख्याने जीवाणूंशी लढते. जर डॉक्टरांना जिवाणू संसर्गाची चिंता वाटत असेल, तर ते औषध मागवू शकतात.संसर्गामुळे रुग्णाच्या शरीरात न्यूट्रोफिल्सची संख्या वाढली आहे की नाही हे तपासण्यासाठी केलेली रक्त तपासणी.
शरीर योग्य प्रतिसाद देईल याची खात्री करण्यासाठी इतर प्रकारच्या फॅगोसाइट्सची स्वतःची कामे असतात.एका विशिष्ट प्रकारच्या आक्रमणकर्त्याला.
लिम्फोसाइट्सचे दोन प्रकार आहेत: बी लिम्फोसाइट्स आणि टी लिम्फोसाइट्स. लिम्फोसाइट्सची सुरुवात...अस्थिमज्जेमध्ये (बोन मॅरोमध्ये) असतात आणि एकतर तिथेच राहून बी पेशींमध्ये (B cells) परिपक्व होतात, किंवा त्या थायमसकडे (thymus) जातात.ग्रंथी, जिथे ते परिपक्व होऊन टी पेशी बनतात. बी लिम्फोसाइट्स आणि टी लिम्फोसाइट्स स्वतंत्र असतात.कार्ये: बी लिम्फोसाइट्स शरीराच्या लष्करी गुप्तचर प्रणालीसारखे असतात, जे त्यांच्यालक्ष्ये आणि त्यांच्यावर हल्ला करण्यासाठी संरक्षण यंत्रणा पाठवणे. टी-पेशी सैनिकांसारख्या असतात, त्या नष्ट करतात...गुप्तचर यंत्रणेने ओळखलेले आक्रमणकर्ते.
कायमेरिक अँटीजेन रिसेप्टर (CAR) टी सेल तंत्रज्ञान: हा एक प्रकारचा अॅडॉप्टिव्ह सेल्युलरइम्युनोथेरपी (ACI). जनुकीय पुनर्रचनेद्वारे रुग्णाच्या टी-पेशी CAR व्यक्त करतात.तंत्रज्ञान, जे इफेक्टर टी पेशींना अधिक लक्ष्यित, घातक आणि दीर्घकाळ टिकणारे बनवतेपारंपारिक रोगप्रतिकारक पेशी, आणि स्थानिक रोगप्रतिकारक शक्ती कमी करणाऱ्या सूक्ष्म वातावरणावर मात करू शकतातट्यूमर आणि यजमान रोगप्रतिकारक शक्तीची सहनशीलता भंग करणे. ही एक विशिष्ट रोगप्रतिकारक पेशींवर आधारित ट्यूमरविरोधी उपचारपद्धती आहे.
कार्टचे (CART) तत्व म्हणजे रुग्णाच्या स्वतःच्या रोगप्रतिकारक टी-पेशींची "सामान्य आवृत्ती" बाहेर काढणे.आणि मोठ्या प्रमाणात ट्यूमर-विशिष्ट लक्ष्यांसाठी जीन अभियांत्रिकीची प्रक्रिया सुरू करा, इन विट्रो पद्धतीने एकत्र करा.व्यक्तीविरोधी शस्त्र "कायमेरिक अँटीजेन रिसेप्टर (CAR)", आणि नंतर बदललेल्या टी पेशी शरीरात सोडतात.रुग्णाच्या शरीरात परत, नवीन सुधारित पेशी ग्राही हे रडार प्रणाली स्थापित करण्यासारखे असेल.जे टी पेशींना कर्करोगाच्या पेशी शोधून नष्ट करण्यासाठी मार्गदर्शन करू शकते.
BPIH येथे CART चा फायदा
इंट्रासेल्युलर सिग्नल डोमेनच्या संरचनेतील फरकांमुळे, CAR ने चार विकसित केले आहेत.पिढ्यानपिढ्या. आम्ही नवीनतम पिढीचा कार्ट (CART) वापरतो.
1stपिढी: फक्त एकच आंतरपेशीय सिग्नल घटक होता आणि ट्यूमर प्रतिबंधपरिणाम वाईट होता.
2ndपिढी: पहिल्या पिढीच्या आधारावर एक सह-उत्तेजक रेणू जोडला, आणिट्यूमर नष्ट करण्याची टी-पेशींची क्षमता सुधारली.
3rdपिढी: CAR च्या दुसऱ्या पिढीवर आधारित, ट्यूमरला रोखण्याची टी पेशींची क्षमताप्रसार आणि एपोप्टोसिसच्या वाढीमध्ये लक्षणीय सुधारणा झाली.
4thCAR-T पेशी ट्यूमर पेशींच्या समूहाचे निर्मूलन करण्यामध्ये सहभागी होऊ शकतातCAR नंतर इंटरल्यूकिन-12 प्रेरित करण्यासाठी डाउनस्ट्रीम ट्रान्सक्रिप्शन फॅक्टर NFAT ला सक्रिय करणेलक्ष्य प्रतिजन ओळखतो.
| पिढी | उत्तेजन घटक | वैशिष्ट्य |
| 1st | CD3ζ | विशिष्ट टी-पेशी सक्रिय झाल्या, सायटोटॉक्सिक टी-पेशी सक्रिय झाल्या, परंतु शरीरात त्यांची वाढ आणि अस्तित्व टिकू शकले नाही. |
| 2nd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40 | कोस्टिम्युलेटर समाविष्ट करा, पेशींची विषारीता सुधारा, आणि प्रसरण क्षमता मर्यादित करा. |
| 3rd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40+CD134 /CD137 | २ कॉस्टिम्युलेटर जोडा, सुधारणा कराप्रसार क्षमता आणि विषारीपणा. |
| 4th | आत्महत्या जीन/अमोरेड CAR-T (12IL) गो CAR-T | आत्महत्या जनुकाचे एकत्रीकरण करणे, रोगप्रतिकारक घटक व्यक्त करणे आणि इतर अचूक नियंत्रण उपाययोजना करणे. |
उपचार प्रक्रिया
१) पांढऱ्या रक्तपेशींचे विलगीकरण: रुग्णाच्या बाह्य रक्तामधून टी-पेशी वेगळ्या केल्या जातात.
२) टी पेशींचे सक्रियीकरण: प्रतिपिंडांचे (अँटीबॉडीजचे) आवरण असलेले चुंबकीय मणी (कृत्रिम डेंड्रिटिक पेशी)टी पेशींना सक्रिय करण्यासाठी वापरले जाते.
३) ट्रान्सफेक्शन: इन विट्रोमध्ये CAR व्यक्त करण्यासाठी टी पेशींमध्ये जनुकीय बदल केले जातात.
४) प्रवर्धन: जनुकीय दृष्ट्या सुधारित टी पेशींचे शरीराबाहेर प्रवर्धन केले जाते.
५) केमोथेरपी: टी-सेल रीइन्फ्यूजन करण्यापूर्वी रुग्णावर केमोथेरपीने पूर्व-उपचार केले जातात.
६) पुनर्भरण: जनुकीयदृष्ट्या सुधारित टी पेशी रुग्णाच्या शरीरात परत सोडल्या जातात.
संकेत
CAR-T साठी संकेत
श्वसन प्रणाली: फुफ्फुसांचा कर्करोग (स्मॉल सेल कार्सिनोमा, स्क्वॅमस सेल कार्सिनोमा,अॅडेनोकार्सिनोमा), नासोफॅरिंक्सचा कर्करोग, इत्यादी.
पचनसंस्था: यकृत, पोट आणि मोठ्या आतड्याचा कर्करोग, इत्यादी.
मूत्रसंस्था: मूत्रपिंड आणि अधिवृक्क ग्रंथीचा कर्करोग आणि मेटास्टॅटिक कर्करोग, इत्यादी.
रक्त प्रणाली: तीव्र आणि जुनाट लिम्फोब्लास्टिक ल्युकेमिया (टी लिम्फोमा)वगळलेले) इत्यादी.
इतर कर्करोग: मॅलिग्नंट मेलेनोमा, स्तन, प्रोस्टेट आणि जिभेचा कर्करोग, इत्यादी.
मुख्य गाठ काढण्यासाठी शस्त्रक्रिया केली जाते, परंतु प्रतिकारशक्ती कमी असते आणि बरे होण्याची प्रक्रिया मंद असते.
व्यापक मेटास्टॅसिस असलेल्या ट्यूमरवर शस्त्रक्रिया करणे शक्य नव्हते.
केमोथेरपी आणि रेडिओथेरपीचे दुष्परिणाम मोठे किंवा अप्रभावित असतात.
शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी आणि रेडिओथेरपीनंतर ट्यूमरची पुनरावृत्ती टाळा.
फायदे
१) CAR T पेशी अत्यंत लक्ष्यवेधी असतात आणि प्रतिजन विशिष्टतेनुसार ट्यूमर पेशींना अधिक प्रभावीपणे मारू शकतात.
२) CAR-T सेल थेरपीला कमी वेळ लागतो. समान उपचारात्मक परिणामासाठी कमी पेशींची आवश्यकता असल्याने, CAR T मध्ये टी-पेशींचे संवर्धन करण्यासाठी सर्वात कमी वेळ लागतो. इन विट्रो कल्चरचे चक्र २ आठवड्यांपर्यंत कमी केले जाऊ शकते, ज्यामुळे प्रतीक्षा कालावधी मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.
३) CAR केवळ पेप्टाइड प्रतिजनच नव्हे, तर शर्करा आणि लिपिड प्रतिजन देखील ओळखू शकते, ज्यामुळे ट्यूमर प्रतिजनांची लक्ष्य श्रेणी विस्तारते. CAR T थेरपी ट्यूमर पेशींच्या प्रथिन प्रतिजनांपुरती मर्यादित नाही. CAR T ट्यूमर पेशींच्या शर्करा आणि लिपिड अप्रथिन प्रतिजनांचा वापर करून अनेक आयामांमध्ये प्रतिजन ओळखू शकते.
४) CAR-T मध्ये एक विशिष्ट व्यापक पुनरुत्पादकता असते. EGFR सारखी काही विशिष्ट स्थळे अनेक ट्यूमर पेशींमध्ये व्यक्त होत असल्यामुळे, या अँटीजेनसाठीचे CAR जीन एकदा तयार झाल्यावर त्याचा व्यापकपणे वापर केला जाऊ शकतो.
५) CAR T पेशींमध्ये रोगप्रतिकारक स्मृतीचे कार्य असते आणि त्या शरीरात दीर्घकाळ टिकून राहू शकतात. ट्यूमरची पुनरावृत्ती रोखण्यासाठी हे अत्यंत वैद्यकीय दृष्ट्या महत्त्वाचे आहे.