ट्यूमर निर्मूलनासाठी हायपरथर्मिया: यकृत कर्करोगावरील उपचाराचे एक उदाहरण आणि संशोधन

यकृताच्या कर्करोगाचे असे अनेक रुग्ण जे शस्त्रक्रिया किंवा इतर उपचार पर्यायांसाठी पात्र नसतात, त्यांच्याकडे पर्याय उपलब्ध असतो.

प्रकरणाचा आढावा

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण १:

रुग्ण: पुरुष, प्राथमिक यकृत कर्करोग

यकृताच्या कर्करोगावरील जगातील पहिल्या HIFU उपचाराने, रुग्ण १२ वर्षे जगला.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण २:

रुग्ण: पुरुष, वय ५२ वर्षे, प्राथमिक यकृत कर्करोग

रेडिओफ्रिक्वेन्सी ॲब्लेशननंतर, अवशिष्ट ट्यूमर आढळला (अधो महाशिरेच्या जवळ असलेला ट्यूमर). दुसऱ्या HIFU उपचारानंतर, अधो महाशिरेचे संरक्षण अबाधित ठेवून, अवशिष्ट ट्यूमरचे संपूर्ण निर्मूलन साध्य झाले.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ३:

प्राथमिक यकृत कर्करोग

HIFU उपचारानंतर दोन आठवड्यांनी केलेल्या पाठपुराव्यात ट्यूमर पूर्णपणे नाहीसा झाल्याचे दिसून आले!

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ४:

रुग्ण: पुरुष, वय ३३ वर्षे, मेटास्टॅटिक यकृत कर्करोग

यकृताच्या प्रत्येक लोबमध्ये एक गाठ आढळली. त्याच वेळी HIFU उपचार करण्यात आले, ज्यामुळे शस्त्रक्रियेनंतर तीन महिन्यांत ट्यूमर नष्ट होऊन शोषला गेला.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ५:

रुग्ण: पुरुष, वय ७० वर्षे, प्राथमिक यकृत कर्करोग

ट्रान्सआर्टेरियल एम्बोलायझेशननंतर आयोडीन तेल टाकल्यावर एमआरआयमध्ये अवशिष्ट ट्यूमर दिसून आला. एचआयएफयू उपचारानंतर पॅची एन्हांसमेंट नाहीशी झाली, जे ट्यूमरचे संपूर्ण निर्मूलन दर्शवते.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ६:

रुग्ण: महिला, वय ७० वर्षे, प्राथमिक यकृत कर्करोग

१२० मिमी आकाराची, रक्तवाहिन्यांनी समृद्ध गाठ* यकृताच्या उजव्या भागात १०० मिमीचा ट्यूमर आढळला. HIFU उपचारानंतर ट्यूमरचे संपूर्ण निर्मूलन साध्य झाले असून, तो कालांतराने हळूहळू शोषला गेला.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ७:

रुग्ण: पुरुष, वय ६२ वर्षे, प्राथमिक यकृत कर्करोग

डायफ्रामिक रूफ, इन्फिरियर व्हेना कावा आणि पोर्टल व्हेन सिस्टीमच्या जवळ जखम होती. रेडिओफ्रिक्वेन्सीच्या ५ सत्रांनंतर आणि TACE च्या २ सत्रांनंतर, फॉलो-अप एमआरआयमध्ये अवशिष्ट ट्यूमर आढळून आला. HIFU उपचाराने सभोवतालच्या रक्तवाहिन्या सुरक्षित ठेवत ट्यूमरला यशस्वीरित्या निष्क्रिय केले.

यकृत कर्करोग उपचार प्रकरण ८:

रुग्ण: पुरुष, वय ५८ वर्षे, प्राथमिक यकृत कर्करोग

यकृताच्या उजव्या भागाच्या कर्करोगावरील शस्त्रक्रियेनंतर रोगाचा पुनरुद्भव दिसून आला. HIFU उपचाराने ट्यूमरचे संपूर्ण निर्मूलन साध्य झाले, ज्याची पुष्टी १८ महिन्यांनंतर ट्यूमर शोषला गेल्याने झाली.

यकृत कर्करोगासाठी हायपरथर्मिया – मानकीकृत संशोधन

यकृताच्या कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी HIFU (हाय इंटेन्सिटी फोकस्ड अल्ट्रासाऊंड) चा वापर केला जाऊ शकतो. यकृताच्या कर्करोगावरील पारंपरिक उपचार पद्धतींमध्ये सर्जिकल रिसेक्शन, ट्रान्सआर्टेरियल एम्बोलायझेशन आणि केमोथेरपी यांचा समावेश होतो. तथापि, अनेक रुग्णांमध्ये कर्करोगाचे निदान प्रगत अवस्थेत होते किंवा त्यांच्या गाठी प्रमुख रक्तवाहिन्यांजवळ असतात, ज्यामुळे शस्त्रक्रिया अव्यवहार्य ठरते. याव्यतिरिक्त, काही रुग्ण त्यांच्या शारीरिक स्थितीमुळे शस्त्रक्रिया करू शकत नाहीत आणि शस्त्रक्रियेच्या प्रक्रियेतच गुंतागुंत होण्याचा धोका असतो.

यकृताच्या कर्करोगासाठीच्या HIFU उपचाराचे अनेक फायदे आहेत:ही एक कमीत कमी आक्रमक प्रक्रिया आहे, ज्यामुळे कमीत कमी वेदना आणि इजा होते, ती सुरक्षित आहे, तिच्यात गुंतागुंत कमी असते आणि गरज भासल्यास ती पुन्हा केली जाऊ शकते. यामुळे रुग्णाच्या लक्षणांमध्ये सुधारणा होऊ शकते आणि त्यांचे आयुष्यमान वाढू शकते.

HIFU उपचारानंतर, ट्यूमर फुटणे, कावीळ, पित्त गळती किंवा रक्तवाहिन्यांना इजा झाल्याची कोणतीही प्रकरणे नोंदवली गेली नाहीत, यावरून हा उपचार सुरक्षित असल्याचे दिसून येते.

(1) संकेत:प्रगत ट्यूमरसाठी उपशामक उपचार, उजव्या लोबमधील १० सेमी पेक्षा कमी व्यासाचा एकल यकृत कर्करोग, उजव्या यकृताच्या गाठीपुरते मर्यादित असलेल्या उप-गाठींसह उजव्या लोबमधील मोठे ट्यूमर, शस्त्रक्रियेनंतर स्थानिक पुनरावृत्ती, पोर्टल व्हेन ट्यूमर थ्रॉम्बस.

(2) प्रतिबंध:कॅशेक्सिया, पसरलेला यकृताचा कर्करोग, शेवटच्या टप्प्यातील यकृताचे गंभीर कार्य बिघडणे आणि दूरस्थ मेटास्टॅसिस असलेले रुग्ण.

(3) उपचार प्रक्रिया:उजव्या लोबमध्ये ट्यूमर असलेल्या रुग्णांनी त्यांच्या उजव्या कुशीवर झोपावे, तर डाव्या लोबमध्ये ट्यूमर असलेल्या रुग्णांना सामान्यतः पाठीवर झोपवले जाते. प्रक्रियेपूर्वी, अचूक लक्ष्यीकरण आणि उपचार नियोजनासाठी ट्यूमरचे स्थान निश्चित करण्याकरिता अल्ट्रासाऊंडचा वापर केला जातो. त्यानंतर, एकामागून एक ॲब्लेशनच्या प्रक्रियेद्वारे ट्यूमरवर उपचार केले जातात, ज्यात वैयक्तिक बिंदूंपासून सुरुवात करून रेषा, क्षेत्रे आणि शेवटी संपूर्ण ट्यूमरच्या आकारमानापर्यंत प्रगती केली जाते. उपचार सामान्यतः दिवसातून एकदा केले जातात, आणि प्रत्येक थराला अंदाजे ४०-६० मिनिटे लागतात. संपूर्ण ट्यूमर नष्ट होईपर्यंत ही प्रक्रिया दररोज, थरा-थराने सुरू राहते. उपचारानंतर, उपचार केलेल्या भागाची त्वचेच्या कोणत्याही नुकसानीसाठी तपासणी केली जाते, त्यानंतर उपचाराची परिणामकारकता तपासण्यासाठी संपूर्ण लक्ष्यित भागाचे बाह्य अल्ट्रासाऊंड स्कॅन केले जाते.

(4) उपचारानंतरची काळजी:रुग्णांच्या यकृताच्या कार्यावर आणि इलेक्ट्रोलाइटच्या पातळीवर लक्ष ठेवले जाते. यकृताचे कार्य कमकुवत असलेल्या, जलोदर झालेल्या किंवा कावीळ झालेल्या रुग्णांना आधारभूत उपचार दिले पाहिजेत. उपचारादरम्यान बहुतेक रुग्णांचे शरीराचे तापमान सामान्य असते. काही थोड्या रुग्णांना ३-५ दिवसांच्या आत तापात किंचित वाढ जाणवू शकते, जी सहसा ३८.५℃ पेक्षा कमी असते. उपचारानंतर साधारणपणे ४ तास उपवास करण्याची शिफारस केली जाते, तर यकृताच्या डाव्या भागाचा कर्करोग असलेल्या रुग्णांनी हळूहळू द्रव आहाराकडे वळण्यापूर्वी ६ तास उपवास करावा. काही रुग्णांना उपचारानंतर ३-५ दिवसांसाठी पोटाच्या वरच्या भागात सौम्य वेदना जाणवू शकतात, ज्या हळूहळू आपोआप बऱ्या होतात.

(5) परिणामकारकतेचे मूल्यांकन:HIFU यकृताच्या कर्करोगाच्या ऊती नष्ट करू शकते, ज्यामुळे कर्करोगाच्या पेशींचा अपरिवर्तनीय नेक्रोसिस (पेशीनाश) होतो. सीटी स्कॅनमध्ये लक्ष्यित भागांमध्ये सीटी अॅटेन्युएशन मूल्यांमध्ये लक्षणीय घट दिसून येते आणि कॉन्ट्रास्ट-एन्हान्स्ड सीटीमुळे लक्ष्यित भागाला धमनी आणि पोर्टल शिरेद्वारे होणारा रक्तपुरवठा बंद असल्याची पुष्टी होते. उपचाराच्या सीमेवर एक एन्हान्समेंट बँड दिसू शकतो. एमआरआयमध्ये T1 आणि T2-वेटेड इमेजेसवर ट्यूमरच्या सिग्नल तीव्रतेतील बदल दिसतात आणि धमनी व पोर्टल शिरेच्या टप्प्यांमध्ये लक्ष्यित भागाचा रक्तपुरवठा बंद झाल्याचे दिसून येते, तसेच एका विलंबित टप्प्यात उपचाराच्या सीमेवर एक एन्हान्समेंट बँड दिसतो. अल्ट्रासाऊंड मॉनिटरिंगमध्ये ट्यूमरच्या आकारात हळूहळू घट, रक्तपुरवठा बंद होणे आणि ऊतींचा नेक्रोसिस दिसून येतो, जो अखेरीस शोषला जातो.

(6) पाठपुरावा:उपचारानंतर पहिल्या दोन वर्षांत, रुग्णांनी दर दोन महिन्यांनी पाठपुरावा भेटी द्याव्यात. दोन वर्षांनंतर, दर सहा महिन्यांनी पाठपुरावा भेटी घ्याव्यात. पाच वर्षांनंतर, वार्षिक तपासणीची शिफारस केली जाते. अल्फा-फेटोप्रोटीन (AFP) पातळीचा वापर ट्यूमर पुन्हा उद्भवण्याचे सूचक म्हणून केला जाऊ शकतो. उपचार यशस्वी झाल्यास, ट्यूमर एकतर आकुंचन पावेल किंवा पूर्णपणे नाहीसा होईल. ज्या प्रकरणांमध्ये ट्यूमर अजूनही अस्तित्वात आहे परंतु त्यात जिवंत पेशी नाहीत, अशा वेळी इमेजिंगमध्ये ५ सेमी पेक्षा जास्त व्यासाचा ट्यूमर दिसल्यास सावधगिरी बाळगावी आणि अधिक स्पष्टतेसाठी पीईटी स्कॅनचा वापर केला जाऊ शकतो.

उपचारापूर्वी आणि उपचारानंतरच्या परिणामांचे वैद्यकीय निरीक्षण, ज्यामध्ये अल्फा-फेटोप्रोटीनची पातळी, यकृताचे कार्य आणि एमआरआय स्कॅन यांचा समावेश आहे.HIFU ने उपचार केलेल्या यकृताच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये ८०% पेक्षा जास्त क्लिनिकल रिमिशनचा दर दिसून आला आहे.ज्या प्रकरणांमध्ये यकृताच्या ट्यूमरला रक्तपुरवठा मुबलक असतो, तिथे HIFU उपचार ट्रान्सआर्टेरियल इंटरव्हेन्शनसोबत एकत्रितपणे वापरले जाऊ शकतात. HIFU उपचारांपूर्वी, ट्यूमरच्या मध्यवर्ती भागातील रक्तपुरवठा रोखण्यासाठी ट्रान्सकॅथेटर आर्टेरियल केमोएम्बोलायझेशन (TACE) केले जाऊ शकते, ज्यामध्ये एम्बोलिक एजंट ट्यूमर मार्कर म्हणून काम करतो आणि HIFU ला लक्ष्य साधण्यास मदत करतो. आयोडीन तेल ट्यूमरमधील ध्वनिक प्रतिबाधा (अकॉस्टिक इम्पेडन्स) आणि शोषण गुणांक (अ‍ॅबसॉर्प्शन कोएफिशिएंट) बदलते, ज्यामुळे HIFU फोकसवर ऊर्जा रूपांतरण सुलभ होते आणि परिणाम सुधारतो..