प्रोस्टेट कर्करोग

प्रोस्टेट कर्करोगावरील उपचार हे गाठींचा आकार, स्थान आणि संख्या, रुग्णाचे आरोग्य आणि उपचार योजनेची उद्दिष्ट्ये यांसारख्या अनेक घटकांवर अवलंबून असतात.

रेडिओथेरपी ही एक उपचार पद्धती आहे, ज्यामध्ये ट्यूमर नष्ट करण्यासाठी किंवा त्याचा आकार कमी करण्यासाठी किरणोत्सर्गाचा वापर केला जातो. याचा उपयोग सामान्यतः प्रोस्टेटच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील कर्करोगावर आणि प्रोस्टेटच्या इतर भागांमध्ये पसरलेल्या कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी केला जातो. रेडिओथेरपी बाह्यतः किंवा आंतरिकतः केली जाऊ शकते. बाह्य किरणोत्सर्गामध्ये, ट्यूमरवर रेडिओफार्मास्युटिकल्स लावून आणि नंतर त्वचेद्वारे किरणोत्सर्ग शोषून घेऊन त्यावर उपचार केला जातो. आंतरिक किरणोत्सर्गामध्ये, रुग्णाच्या शरीरात किरणोत्सर्गी कण रोपण करून आणि नंतर ते रक्ताद्वारे ट्यूमरपर्यंत पोहोचवून उपचार केला जातो.

केमोथेरपी हा एक उपचार आहे ज्यामध्ये ट्यूमर नष्ट करण्यासाठी किंवा त्यांचा आकार कमी करण्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. याचा उपयोग सामान्यतः प्रोस्टेट कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर आणि प्रोस्टेटच्या इतर भागांमध्ये पसरलेल्या कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी केला जातो. केमोथेरपी तोंडावाटे किंवा शिरेद्वारे दिली जाऊ शकते.

शस्त्रक्रिया ही प्रोस्टेट कर्करोगाचे निदान आणि उपचार करण्याची एक पद्धत आहे, ज्यामध्ये शस्त्रक्रियेद्वारे किंवा बायोप्सीद्वारे कर्करोगाचा काही भाग काढून टाकला जातो. ही शस्त्रक्रिया बाह्य किंवा अंतर्गत पद्धतीने केली जाते आणि सामान्यतः सुरुवातीच्या टप्प्यातील प्रोस्टेट कर्करोगासाठी तसेच प्रोस्टेटच्या इतर भागांमध्ये पसरलेल्या कर्करोगासाठी वापरली जाते. प्रोस्टेट कर्करोगाच्या शस्त्रक्रियेमध्ये प्रोस्टेट ग्रंथी (रॅडिकल प्रोस्टेटेक्टॉमी), आजूबाजूच्या काही ऊती आणि काही लसिका ग्रंथी काढून टाकल्या जातात. प्रोस्टेटपुरता मर्यादित असलेल्या कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी शस्त्रक्रिया हा एक पर्याय आहे. कधीकधी, प्रगत अवस्थेतील प्रोस्टेट कर्करोगावर इतर उपचारांसोबत एकत्रितपणे उपचार करण्यासाठी याचा वापर केला जातो.

आम्ही रुग्णांना ॲब्लेटिव्ह थेरपीदेखील देतो, ज्यामध्ये थंड किंवा उष्णतेने प्रोस्टेटच्या ऊती नष्ट केल्या जाऊ शकतात. पर्यायांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असू शकतो:
●प्रोस्टेटच्या ऊती गोठवणे.प्रोस्टेट कर्करोगासाठी क्रायोएब्लेशन किंवा क्रायोथेरपीमध्ये, प्रोस्टेट ऊती गोठवण्यासाठी अतिशय थंड वायूचा वापर केला जातो. या ऊती वितळू दिल्या जातात आणि ही प्रक्रिया पुन्हा केली जाते. गोठवण्याच्या आणि वितळण्याच्या या चक्रांमुळे कर्करोगाच्या पेशी आणि आजूबाजूच्या काही निरोगी ऊती नष्ट होतात.
●प्रोस्टेट ऊतींना उष्णता देणे.उच्च-तीव्रता केंद्रित अल्ट्रासाऊंड (HIFU) उपचारामध्ये प्रोस्टेट ऊतींना उष्णता देऊन त्यांना नष्ट करण्यासाठी केंद्रित अल्ट्रासाऊंड ऊर्जेचा वापर केला जातो.
जेव्हा शस्त्रक्रिया शक्य नसते, तेव्हा खूप लहान प्रोस्टेट कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी या उपचारांचा विचार केला जाऊ शकतो. तसेच, जर रेडिएशन थेरपीसारख्या इतर उपचारांनी मदत झाली नसेल, तर प्रगत प्रोस्टेट कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी देखील त्यांचा वापर केला जाऊ शकतो.
प्रोस्टेट ग्रंथीपुरता मर्यादित असलेल्या कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी क्रायोथेरपी किंवा हाय-फोकस्ड-अप (HIFU) हा एक पर्याय असू शकतो का, याचा अभ्यास संशोधक करत आहेत. 'फोकल थेरपी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या उपचार पद्धतीमध्ये, प्रोस्टेट ग्रंथीमधील तो भाग ओळखला जातो जिथे कर्करोगाच्या सर्वात आक्रमक पेशी असतात आणि केवळ त्याच भागावर उपचार केले जातात. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की फोकल थेरपीमुळे दुष्परिणामांचा धोका कमी होतो.
इम्युनोथेरपी कर्करोगाशी लढण्यासाठी तुमच्या रोगप्रतिकार प्रणालीचा वापर करते. तुमच्या शरीराची रोगप्रतिकार प्रणाली तुमच्या कर्करोगावर हल्ला करत नाही, कारण कर्करोगाच्या पेशी अशी प्रथिने तयार करतात जी त्यांना रोगप्रतिकार प्रणालीच्या पेशींपासून लपण्यास मदत करतात. इम्युनोथेरपी याच प्रक्रियेत अडथळा आणून काम करते.
●कर्करोगाशी लढण्यासाठी तुमच्या पेशींमध्ये बदल घडवणे.सिपुलेउसेल-टी (प्रोव्हेन्ज) या उपचार पद्धतीमध्ये तुमच्या शरीरातील काही रोगप्रतिकारक पेशी घेतल्या जातात, प्रयोगशाळेत प्रोस्टेट कर्करोगाशी लढण्यासाठी त्यांच्यावर जनुकीय बदल केले जातात आणि नंतर त्या पेशी शिरेद्वारे तुमच्या शरीरात परत इंजेक्ट केल्या जातात. हार्मोन थेरपीला प्रतिसाद न देणाऱ्या प्रगत प्रोस्टेट कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी हा एक पर्याय आहे.
●तुमच्या रोगप्रतिकार शक्तीच्या पेशींना कर्करोगाच्या पेशी ओळखण्यास मदत करणे.हार्मोन थेरपीला प्रतिसाद न देणाऱ्या प्रगत प्रोस्टेट कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी इम्युनोथेरपी औषधे हा एक पर्याय आहे, जी रोगप्रतिकारक शक्तीच्या पेशींना कर्करोगाच्या पेशी ओळखण्यास आणि त्यांच्यावर हल्ला करण्यास मदत करतात.
लक्ष्यित औषधोपचार कर्करोगाच्या पेशींमध्ये असलेल्या विशिष्ट विकृतींवर लक्ष केंद्रित करतात. या विकृतींना रोखून, लक्ष्यित औषधोपचारांमुळे कर्करोगाच्या पेशी नष्ट होऊ शकतात. काही लक्ष्यित उपचारपद्धती केवळ अशा लोकांमध्येच प्रभावी ठरतात, ज्यांच्या कर्करोगाच्या पेशींमध्ये विशिष्ट जनुकीय उत्परिवर्तन झालेले असते. ही औषधे तुम्हाला मदत करू शकतील की नाही हे पाहण्यासाठी, तुमच्या कर्करोगाच्या पेशींची प्रयोगशाळेत तपासणी केली जाऊ शकते.

थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, प्रोस्टेट कर्करोग हा एक गंभीर आजार आहे आणि रोगाची वाढ मंदावण्यासाठी व रुग्णांचा जगण्याचा दर सुधारण्यासाठी विविध उपचारांची आवश्यकता असते. लवकर निदान आणि उपचार करणे खूप महत्त्वाचे आहे, कारण लवकर निदान आणि उपचारांमुळे केवळ ट्यूमरमुळे होणारा मृत्यूदरच कमी होत नाही, तर ट्यूमरची तीव्रता कमी होऊन जीवनाचा दर्जाही सुधारतो.